Rölyef İçin İdeal CNC Ayarları (Devir – İlerleme Tablosu)
CNC ile rölyef işleme, yüzey kalitesi ile işleme süresi arasında doğru dengeyi kurmayı gerektirir. Yanlış devir (RPM) ve ilerleme (Feed Rate) değerleri; yanık yüzeyler, kırılan frezeler, titreşim (chatter) ve detay kaybı gibi ciddi sorunlara yol açabilir. Bu yazıda, rölyef çalışmaları için ideal CNC ayarlarını, kullanılan malzeme, freze tipi ve işleme stratejisine göre detaylı şekilde ele alacağız.
Rölyef İşlemede CNC Ayarlarını Etkileyen Temel Faktörler
Rölyef işleme ayarları tek bir tabloya sığmaz. Aşağıdaki parametreler mutlaka birlikte değerlendirilmelidir:
-
Malzeme türü: Ahşap, MDF, poliüretan, alüminyum, pirinç
-
Freze çapı: 0.5 mm – 12 mm
-
Freze tipi: Ball nose, V-bit, düz (flat)
-
Detay seviyesi: Sanatsal rölyef / endüstriyel rölyef
-
Makine rijitliği: Hobby CNC – Endüstriyel CNC
-
Soğutma durumu: Hava / sıvı / kuru kesim
Rölyef İçin En Çok Kullanılan Freze Tipleri
Ball Nose (Küresel Uçlu Freze)
Rölyef işlerinde en yaygın kullanılan frezedir. Yumuşak geçişler ve detaylı yüzeyler sağlar.
V-Bit Freze
Keskin hatlar, yazılar ve kontur detayları için idealdir.
Düz Freze (Flat End Mill)
Kaba talaş (roughing) işlemlerinde kullanılır.
Rölyef CNC Devir – İlerleme Tablosu (Referans Değerler)
Aşağıdaki değerler orta sertlikte malzemeler ve ball nose freze için önerilen başlangıç ayarlarıdır. Makineye göre ince ayar yapılmalıdır.
Ahşap / MDF Rölyef Ayarları
| Freze Çapı | Devir (RPM) | İlerleme (mm/dk) | Paso Derinliği |
|---|---|---|---|
| 1 mm | 18.000 – 22.000 | 600 – 900 | 0.3 – 0.5 mm |
| 2 mm | 16.000 – 20.000 | 900 – 1.400 | 0.5 – 1 mm |
| 3 mm | 14.000 – 18.000 | 1.200 – 1.800 | 1 – 1.5 mm |
| 6 mm | 12.000 – 16.000 | 2.000 – 3.000 | 2 – 3 mm |
Poliüretan (Modelleme Köpüğü)
| Freze Çapı | Devir (RPM) | İlerleme (mm/dk) | Paso |
|---|---|---|---|
| 3 mm | 12.000 – 16.000 | 2.500 – 4.000 | 2 – 4 mm |
| 6 mm | 10.000 – 14.000 | 4.000 – 6.000 | 4 – 6 mm |
Avantajı: Yüksek ilerleme, düşük takım aşınması.
Alüminyum Rölyef (Detaylı İşler)
| Freze Çapı | Devir (RPM) | İlerleme (mm/dk) | Paso |
|---|---|---|---|
| 1 mm | 14.000 – 18.000 | 300 – 500 | 0.1 – 0.2 mm |
| 2 mm | 12.000 – 16.000 | 500 – 800 | 0.2 – 0.4 mm |
Not: Alüminyum rölyef için mutlaka soğutma ve tek ağız (single flute) freze önerilir.
Kaba Talaş ve İnce İşleme Ayarları
Kaba Talaş (Roughing):
-
Büyük çaplı düz freze
-
Yüksek ilerleme
-
Daha derin paso
İnce İşleme (Finishing):
-
Küçük çaplı ball nose
-
Düşük ilerleme
-
Küçük step-over (%8–12 önerilir)
Rölyef Yüzey Kalitesini Artırmak İçin İpuçları
-
Step-over değerini düşürün (özellikle portre rölyeflerde)
-
Z seviyesinde adaptive clearing kullanın
-
Çok küçük frezelerde ilerlemeyi aşırı düşürmeyin (yanma yapar)
-
STL modelinizin çözünürlüğü düşükse, CNC ayarıyla kalite kurtarılamaz
Sonuç
Rölyef CNC ayarları, hazır bir tabloyu kopyalamaktan ziyade malzeme + freze + makine üçlüsünü birlikte değerlendirmeyi gerektirir. Bu yazıdaki değerleri referans alarak kendi makinenize özel ideal ayarları kısa sürede yakalayabilirsiniz.
CNC ve STL konularında daha fazla bilgi için aşağıdaki içeriklere göz atabilirsiniz:
CNC için Doğru Freze Seçimi
/blog/cnc-icin-dogru-freze-secimi
CNC’de Rölyef İşleme Hataları ve Çözümleri
https://www.3drolyef.com/cncde-rolyef-isleme-hatalari-ve-cozumleri/
